کنترل فشارخون، قند و چربی خون؛ گام اساسی پیشگیری از بیماری‌های قلبی
به گزارش وبدا، متخصص قلب و عروق و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر اهمیت شناسایی و کنترل عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی گفت: فشارخون بالا، دیابت، اختلالات چربی خون، مصرف دخانیات، کم‌تحرکی و تغذیه نامناسب از مهم‌ترین عوامل قابل پیشگیری بیماری‌های قلبی به شمار می‌روند و با اصلاح سبک زندگی، پایش منظم شاخص‌های سلامت و درمان به‌موقع می‌توان خطر ابتلا و بروز عوارض این بیماری‌ها را کاهش داد.
دکتر سعید سلطانی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا، با اشاره به اهمیت پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی اظهار کرد: بیماری‌های قلبی و عروقی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان محسوب می‌شوند و بخش قابل توجهی از عوامل زمینه‌ساز آن‌ها قابل شناسایی و کنترل است؛ ازاین‌رو توجه به پیشگیری باید از سال‌های پیش از بروز علائم آغاز شود و به یکی از اولویت‌های اصلی مراقبت‌های سلامت فردی و اجتماعی تبدیل گردد.
وی افزود: فشارخون بالا، دیابت، اختلالات چربی خون، مصرف دخانیات، کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب، اضافه‌وزن و چاقی و استرس مزمن از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی محسوب می‌شوند. بسیاری از این عوامل با یکدیگر ارتباط دارند و ممکن است هم‌زمان در یک فرد وجود داشته باشند؛ به همین دلیل، شناسایی و مدیریت مجموعه عوامل خطر اهمیت زیادی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی دارد.
-فشارخون بالا؛ عامل خطر خاموش اما قابل کنترل
این متخصص قلب و عروق با اشاره به اهمیت فشارخون بالا تصریح کرد: فشارخون بالا در بسیاری از افراد ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت مشخصی وجود داشته باشد و فرد تا زمان بروز عوارض از ابتلای خود آگاه نشود. افزایش مداوم فشارخون می‌تواند به دیواره عروق و اندام‌های حیاتی از جمله قلب، مغز و کلیه‌ها آسیب وارد کند و زمینه بروز سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی را فراهم سازد.
دکتر سلطانی ادامه داد: اندازه‌گیری دوره‌ای فشارخون، به‌ویژه در افراد دارای اضافه‌وزن، سابقه خانوادگی، دیابت یا سایر عوامل خطر، اهمیت زیادی دارد. تشخیص فشارخون بالا باید بر اساس اندازه‌گیری‌های معتبر و ارزیابی بالینی انجام شود و در صورت تأیید، درمان و پیگیری منظم آن ضرورت دارد. افراد مبتلا نیز نباید مصرف داروهای تجویزشده را بدون مشورت با پزشک قطع یا تغییر دهند.
-دیابت و چربی خون؛ عوامل مؤثر در آسیب عروقی
وی با بیان اینکه دیابت و اختلالات چربی خون می‌توانند سلامت عروق را به‌تدریج تحت تأثیر قرار دهند، گفت: افزایش قند خون در طولانی‌مدت به عروق آسیب می‌رساند و احتمال بروز بیماری‌های قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد. همچنین افزایش کلسترول نامطلوب و سایر اختلالات چربی خون می‌تواند زمینه تجمع پلاک در دیواره عروق و تنگی آن‌ها را فراهم کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: نکته مهم این است که این اختلالات نیز ممکن است در مراحل اولیه علامت مشخصی نداشته باشند؛ بنابراین انجام آزمایش‌های موردنیاز بر اساس سن، وضعیت سلامت، سابقه خانوادگی و نظر پزشک برای شناسایی به‌موقع آن‌ها ضروری است. کنترل مناسب قند و چربی خون، در کنار رعایت توصیه‌های درمانی و اصلاح سبک زندگی، می‌تواند در کاهش خطر عوارض قلبی و عروقی نقش داشته باشد.
-ترک دخانیات؛ اقدامی مؤثر برای محافظت از قلب
دکتر سلطانی با تأکید بر آثار زیان‌بار مصرف دخانیات بر سلامت قلب و عروق اظهار کرد: مواد موجود در دود سیگار می‌توانند به دیواره عروق آسیب برسانند، عملکرد طبیعی رگ‌ها را مختل کنند و احتمال تشکیل لخته خون را افزایش دهند. این تغییرات خطر بروز سکته قلبی و مغزی را بالا می‌برند و حتی افرادی که در معرض دود دست‌دوم سیگار قرار دارند نیز ممکن است با پیامدهای نامطلوب سلامت مواجه شوند.
وی ادامه داد: ترک کامل سیگار و سایر محصولات دخانی در هر سنی سودمند است و می‌تواند به بهبود وضعیت سلامت فرد کمک کند. افرادی که برای ترک دخانیات به حمایت نیاز دارند، می‌توانند از خدمات مشاوره‌ای و درمانی مراکز سلامت استفاده کنند و با دریافت راهنمایی تخصصی، این فرایند را با احتمال موفقیت بیشتری دنبال نمایند.
-پیشگیری از بیماری‌های قلبی از چکاپ منظم آغاز می‌شود
این متخصص قلب و عروق با اشاره به اهمیت ارزیابی دوره‌ای عوامل خطر خاطرنشان کرد: آگاهی از وضعیت فشارخون، قند و چربی خون یکی از پایه‌های اصلی پیشگیری است. غربالگری باید متناسب با سن و شرایط فرد انجام شود و برای افرادی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس، دیابت، فشارخون بالا یا اضافه‌وزن دارند، ممکن است بررسی‌های زودتر یا با فواصل کوتاه‌تر ضرورت پیدا کند.
دکتر سلطانی افزود: انجام آزمایش‌ها به‌تنهایی کافی نیست و نتایج آن‌ها باید در کنار سایر شرایط بالینی توسط پزشک تفسیر شود تا در صورت نیاز، برنامه درمانی یا مراقبتی مناسب در نظر گرفته شود. همچنین افرادی که سابقه بیماری قلبی دارند، باید توصیه‌های درمانی و برنامه پیگیری خود را جدی بگیرند.
وی تأکید کرد: پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی به اقدامات پیچیده و مقطعی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از انتخاب‌های روزانه از جمله تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از دخانیات، کنترل وزن، مدیریت استرس و بررسی دوره‌ای عوامل خطر را در بر می‌گیرد. هرچه این مراقبت‌ها زودتر آغاز شوند و استمرار بیشتری داشته باشند، فرصت بهتری برای حفظ سلامت قلب و کاهش احتمال بروز عوارض فراهم خواهد شد.
