سلامت روان؛ ضرورتی برای تحصیل، کار و پایه عملکرد موفق در زندگی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه سلامت روان تنها به معنای نداشتن بیماری روانپزشکی نیست، اظهار کرد: توانایی مدیریت استرس، داشتن روابط بینفردی مؤثر و عملکرد مناسب در محیط کار و تحصیل از مهمترین شاخصهای سلامت روان به شمار میرود.
وی با اشاره به شیوع بالای اختلالات روانپزشکی در جامعه گفت: از هر چهار نفر، یک نفر در طول زندگی خود به نوعی از اختلالات روانپزشکی مبتلا میشود و این مسئله علاوه بر تأثیرات روانی، میتواند زمینهساز بیماریهای جسمی، افت عملکرد فردی و تحمیل هزینههای سنگین اقتصادی به جامعه شود.
دکتر فاطمه زرگر عضو هیئت علمی دانشگاه و عضو گروه روانشناسی سلامت، در گفتوگویی تخصصی با خبرنگار وبدا با اشاره به اهمیت سلامت روان در جامعه اظهار کرد: سلامت روان تنها به معنای نداشتن بیماری روانپزشکی نیست، بلکه در تعریف سازمان جهانی بهداشت، سلامت روان زمانی محقق میشود که افراد بتوانند تواناییهای خود را بشناسند، از ظرفیتهایشان استفاده کنند، در محیط تحصیل یا کار عملکرد مناسبی داشته باشند، روابط بینفردی مؤثر برقرار کنند و استرسها و مشکلات روزمره زندگی را مدیریت کنند.
وی افزود: هدف سلامت روان این نیست که فرد هیچ اضطراب یا استرسی را تجربه نکند، بلکه مسئله مهم، توانایی کنترل و مدیریت این فشارها و حل مسائل روزمره است.
عضو هیئت علمی دانشگاه با اشاره به اهمیت روزافزون موضوع سلامت روان گفت: یکی از دلایل اهمیت این موضوع، بار اقتصادی سنگینی است که اختلالات روانپزشکی بر جامعه تحمیل میکنند. بر اساس آمارها، از هر چهار نفر، یک نفر در طول زندگی خود به یک اختلال روانپزشکی جدی مبتلا میشود که نیازمند دریافت خدمات تخصصی است.
دکتر زرگر ادامه داد: ما با نوعی همهگیری خاموش در حوزه سلامت روان مواجه هستیم؛ به گونهای که ممکن است مدتها طول بکشد تا فرد یا اطرافیانش متوجه مشکل شوند و برای درمان مراجعه کنند. این اختلالات میتوانند باعث افت عملکرد تحصیلی، غیبت از محل کار و افزایش هزینههای درمانی برای فرد و جامعه شوند.
وی با تأکید بر ارتباط تنگاتنگ سلامت روان و سلامت جسم اظهار کرد: وقتی سلامت روان فرد دچار آسیب میشود، سلامت جسم نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. مغز از طریق سیستمهای هورمونی، عصبی و ایمنی عملکرد بدن را کنترل میکند و در مواجهه با استرس، محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ فوق کلیه فعال شده و هورمون کورتیزول ترشح میشود.
این متخصص روانشناسی سلامت افزود: زمانی که فرد به صورت مداوم تحت استرس، اضطراب، افکار فاجعهساز یا خلق پایین قرار داشته باشد، ترشح مداوم کورتیزول میتواند زمینهساز بیماریهایی مانند فشار خون، دیابت نوع دو، چاقی شکمی، اختلالات خواب و مشکلات هورمونی بهویژه در زنان شود.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از علائم روانشناختی میتوانند خود را به شکل علائم جسمی نشان دهند. برای مثال، اضطراب میتواند موجب تپش قلب، تنگی نفس یا تشدید دردهای مزمن شود و افراد مبتلا به افسردگی و اضطراب معمولاً تشدید دردهای جسمی را تجربه میکنند.
