کنترل قند خون در ماه رمضان؛ ضرورتی که روزه را باطل نمیکند
یک متخصص پزشکی خانواده و دیابت با اشاره به اهمیت مدیریت دیابت در ایام روزهداری، تأکید کرد که اندازهگیری مکرر قند خون در ساعات روزهداری نهتنها روزه را باطل نمیکند، بلکه یک اقدام ضروری برای پیشگیری از عوارض جبرانناپذیر است.
دکتر مریم رجالی طی گفتگویی با خبرگزاری ایسنا، با بیان اینکه برخی از بیماران دیابتی میتوانند با نظر و تأیید پزشک معالج خود روزه بگیرند، گفت: بیماران دیابتی باید در ماه رمضان به طور مرتب قند خون خود را کنترل کنند. اگر قند خون به زیر ۷۰ میلیگرم بر دسیلیتر برسد و یا از ۲۵۰ میلیگرم بر دسیلیتر عبور کند، فرد باید بلافاصله روزه خود را بشکند؛ حتی اگر دقایقی مانده به اذان مغرب باشد.
-دیابت؛ بیماری فراگیر با سبک زندگی مدرندکتر رجالی با اشاره به افزایش نگرانکننده شیوع دیابت در جامعه ایرانی اظهار کرد: «سبک زندگی نادرست، کمتحرکی و تغذیه نامناسب باعث شده تا جمعیت بیشتری درگیر این بیماری شوند. دیابت صرفاً یک بیماری ساده نیست، بلکه افزایش قند خون در درازمدت عروق کل بدن از مغز تا اندامها را درگیر کرده و عوارض جدی ایجاد میکند.»
وی با توضیح انواع دیابت افزود: دیابت نوع یک که بیشتر در سنین پایین و در افراد با جثه لاغر دیده میشود، ناشی از عدم ترشح انسولین در بدن است. در مقابل، دیابت نوع دو که شایعترین نوع است و معمولاً در میانسالی بروز میکند، به دلیل مقاومت سلولهای بدن در برابر انسولین ایجاد میشود.
-عوامل خطر و نقش پیشدیابتاین متخصص پزشکی خانواده، چاقی (با شاخص توده بدنی بالای ۳۰)، کمتحرکی، استرس، کمخوابی، سابقه خانوادگی، فشار خون بالا، مصرف دخانیات و سندرم تخمدان پلیکیستیک را از مهمترین عوامل خطر دیابت نوع دو برشمرد.
دکتر رجالی با اشاره به مفهوم پیشدیابت، آن را یک «مرحله طلایی» برای مداخله درمانی دانست و گفت: اگر افراد در مرحله پیشدیابت (قند ناشتای بین ۱۰۰ تا ۱۲۵) اصلاح سبک زندگی را جدی بگیرند، ۵۰ درصد آنها به حالت طبیعی بازمیگردند. اما در صورت بیتوجهی، احتمال تبدیل آن به دیابت در سالهای آینده بسیار بالا خواهد بود.
وی معیارهای تشخیص را به شرح زیر اعلام کرد:
قند خون ناشتا: نرمال (زیر ۱۰۰)، پیشدیابت (۱۰۰-۱۲۵)، دیابت (۱۲۶ و بالاتر)
HbA1c (قند خون سه ماهه): نرمال (زیر ۵.۶)، پیشدیابت (۵.۷-۶.۴)، دیابت (۶.۵ و بالاتر)
دکتر رجالی با تقسیمبندی بیماران دیابتی به دو گروه پرخطر و کمخطر، تأکید کرد که گروه اول به هیچوجه نباید اقدام به روزهداری کنند:
افراد دارای عوارض پیشرفته قلبی (سابقه سکته، نارسایی شدید)
مبتلایان به نارسایی پیشرفته کلیه (مرحله سه به بالا)
بیمارانی که در سه ماه اخیر سابقه افت قند شدید یا کما دیابتی داشتهاند.
افراد با نوسانات کنترلنشده قند خون
سالمندان شکننده و بیماران با فشار خون کنترلنشده
زنان باردار
این پزشک متخصص با بیان اینکه بیماران مجاز به روزهداری نیز باید حتماً دو تا سه ماه قبل از فرارسیدن ماه رمضان به پزشک مراجعه کنند، خاطرنشان کرد: تنظیم دوز و ساعت مصرف داروها زمانبر است و مراجعه در هفتههای منتهی به رمضان نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
وی در پایان، ضمن تأکید بر اهمیت خودمراقبتی، توصیه کرد: «اندازهگیری قند خون در ساعات مختلف روز (پیش از سحر، دو ساعت بعد از سحر، ظهر، عصر، قبل از افطار و دو ساعت بعد از افطار) برای بیماران دیابتی الزامی است. در صورت بروز افت هوشیاری به دلیل افت قند، از خوراندن هرگونه مایعات خودداری کرده و سریعاً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و در صورت دسترسی، آمپول گلوکاگون تزریق کنید.
