یکشنبه 17 01 1399

آخرین بروز رسانی : یکشنبه, 17 فروردين 1399

9.jpg

آلودگی هوا چه تاثیری بر قلب و عروق دارد؟

آلودگی هوا روی بسیاری از ارگان‌های بدن انسان تأثیر می‌گذارد که شاید سیستم قلب و عروق و ریه‌ها بیشتر از سایر آن‌ها تحت تأثیر قرار گیرد. آلودگی هوا نه تنها سلامت افرادی که دچار بیماری‌های قلبی هستند را نشانه می‌گیرد، بلکه افراد سالم هم از خطرات احتمالی آن در امان نیستند.

اغلب مطالعاتی که در این زمینه صورت گرفته است، نشان داده میزان مرگ و میر ناشی از عارضه قلبی در افرادی که در شهرهای آلوده زندگی می‌کنند، نسبت به کسانی که در هوای سالم‌تر قرار دارند، بیشتر است.

اما موضوع قابل توجه اینکه آلودگی شدید هوا در کوتاه مدت، احتمال خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و مرگ ناشی از آن‌ها را به خصوص در افرادی که مستعد این بیماری‌ها هستند و یا سابقه اینگونه بیماری‌ها را به هر  دلیلی دارند، افزایش می‌دهد.

 برای آگاهی بیشتردر این زمینه و همچنین انجام اقدامات لازم هنگام بروز خطرات قلبی، خبرنگار ایمنا با دکتر کیان حشمت قهدریجانی، متخصص قلب و عروق، عضو هیات علمی دانشگاه و رئیس اورژانس مرکز آموزشی درمانی شهید دکتر چمران، گفت‌وگویی انجام داده‌ که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:

-تأثیر آلودگی هوا بر قلب و عروق چگونه است؟

آلودگی هوا که ناشی از ذرات ریز موجود در هوا است، می‌تواند به طرق مختلف روی بیماری‌های قلب‌وعروق و ریز فاکتورهای آن تأثیر بگذارد، به طور مثال  می‌تواند تحریک سیستم سمپاتیک، تشدید تصلب شرایین و فشار خون، تأثیر در مقاومت به انسولین، اختلال در عملکرد قلبی، ایجاد آریتمی‌های قلبی و افزایش احتمال سکته‌ها و نارسایی‌های قلبی را برای افراد به همراه داشته باشد و همچنین می‌تواند بر روی عروق محیطی بدن انسان نیز تأثیر گذار باشد.

-هنگام آلودگی هوا بیشتر چه افرادی در معرض خطر قرار می‌گیرند؟

بیشتر افرادی در معرض خطر  قرار دارند که زمینه بعضی بیماری‌های قلبی مانند سابقه تنگی عروق کرونر، سابقه نارسایی قلبی، فشار خون کنترل نشده، سابقه آریتمی‌های قلبی و ... در آنها وجود داشته باشد و  قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، احتمال ایجاد و ‌تشدید بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد. افراد گروه پر خطر مانند زنان باردار، کودکان، سالمندان بالای ۶۵ سال، افرادی که نقص ایمنی دارند، کسانی که داروی کورتون مصرف می‌کنند و افراد دیابتی نیز بیشتر از بقیه افراد در معرض خطر مشکلات قلبی بر اثر آلودگی هوا هستند.

-آلودگی هوا چگونه بر سکته قلبی  و فشار خون اثر می‌گذارد؟

در ایجاد سکته‌های قلبی که ممکن است بر اثر آلودگی هوا رخ دهد، انتظار می‌رود فرد از یک ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض هوای آلوده تا حتی دو روز بعد، شانس بروز سکته قلبی را حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد  به ازای هر ۱۰ میکرو گرم بر متر مربع از ذرات گرد و غبار و آلودگی هوا افزایش دهد.

 در مورد مبتلایان به فشار خون نیز انتظار می‌رود، حدود یک تا چهار میلی متر جیوه به ازای هر ۱۰ میکرو گرم بر متر مربع افزایش آلودگی هوا، فشار سیستولیک افزایش پیدا کند و حتی فشار خون تا هشت میلی متر جیوه هم ممکن است برسد، بنابراین لازم است در روزهایی که آلودگی هوا وجود دارد، حتماً بیماران قلبی و افراد مستعد برای جلوگیری از بروز عوارض، موارد اصولی را رعایت کنند.

-کدام علائم هشدار دهنده‌ نشان می‌دهد فرد بر اثر آلودگی هوا دچار عارضه قلبی  شده است؟

عوارض قلبی می‌تواند از یک ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا بروز کرده و حتی تا دو روز بعد هم ممکن است این احتمال وجود داشته باشد؛ این عوارض به شکل سر درد، حالت تهوع، سرگیجه، تنگی نفس، درد در قفسه سینه، افزایش فشار خون و حتی تپش قلب بروز می‌کند.

-آیا ماسک‌های یک‌بار مصرف در جلوگیری از بروز عوارض آلودگی هوا موثر است؟

خیر، زیرا ذرات با سایز کمتر از دو میکرو متر مربع آسیب‌زا بوده و  از ماسک‌های معمولی و یک‌بار مصرف عبور می‌کند؛ ماسک‌های معمولی فقط جلوی ذرات بزرگ را می‌گیرد.

-به منظور حفظ سلامت و در امان ماندن از اثرات مخرب آلودگی هوا،افراد باید در روزهای آلوده چه اقداماتی را انجام دهند؟

بهترین کار این است که افراد مذکور در روزهای آلوده از خانه خارج نشوند و از ماسک‌های مخصوص که ذرات ریز را می‌گیرد، استفاده کنند که البته این ماسک‌ها قیمت بالایی دارد. اگر افراد به اجبار در معرض هوای آلوده قرار گرفتند، باید در صورت بروز علائم هشدار دهنده سریعاً به پزشک مراجعه کنند. اگر منزل این افراد در نزدیکی یک عامل آلوده مانند کارخانجات صنعتی و یا خیابان‌های شلوغ قرار دارد، باید از پنجره‌های دو جداره استفاده کرده و پنجره‌ها را باز نگذارند، اما به طور معمول چون عامل آلوده کننده هوا در خانه وجود ندارد، هوای خانه پاک محسوب می‌شود و یک تهویه هوای عادی که در همه منازل وجود دارد، کافی است.

-آیا در روزهای آلوده مراجعه افراد به بیمارستان‌ها با مشکلاتی قلبی افزایش دارد؟

بله، در روزهای آلوده تعداد مراجعات افراد با مشکلات قلبی و عروقی، نارسایی قلبی و حتی ریوی به اورژانس قلب  مرکز آموزشی درمانی شهید دکتر چمران بیشتر می‌شود.