شنبه 27 08 1396

آخرین بروز رسانی : شنبه, 27 آبان 1396

1 3.jpg

استخراخ، جداسازی و شناسایی برخی ترکیبات ثانویه در گیاه کلئومه، در دانشکده داروسازی و علوم دارویی

شهرزاد امیری از رساله دکتری عمومی خود تحت عنوان «استخراخ، جداسازی و شناسایی برخی ترکیبات ثانویه در گیاه Cleome turkmena Bobr. » که با راهنمایی دکتر مصطفی قنادیان و دکتر سیدابراهیم سجادی انجام شده، با موفقیت دفاع نمود.

جنس Cleome از گیاهان گلدار، گیاهی است با بو، طعم و مزه نامطبوع متعلق به خانواده Cleomaceae که در مناطق گرم و همچنین مناطق معتدل استوایی می روید. در طب سنتی، گونه های مختلف کلئومه به عنوان ضد کرم های انگلی، ضد نفخ و ضد درد مفاصل استفاده می گردیده است. بررسی های فیتوشیمیایی گیاهان متعلق به این جنس وجود دی ترین های دارای اثر سایتوتوکسیک را نشان می دهد.

 هدف از این تحقیق بررسی فیتوشیمیایی گیاه مورد نظر و بررسی اثر سایتوتوکسیک آن روی سلول های توموری می باشد. اندام های هوایی گیاه از منطقه شمال شرقی مشهد جمع آوری و خشک گردید. عصاره گیری با حلال متانول: استون (1:1) انجام و سپس به وسیله ستون کروماتوگرافی با حلال هگزان: استون اجزاء متشکله عصاره جداسازی گردید. به منظور بررسی اثر سایتوتوکسیک فراکسیون ها روی دو رده سلولی MCF-7 و MDA-MB231 از روش MTT استفاده شد. فراکسیون های با اثر سایتوتوکسیک به وسیله HPLC جداسازی گردید و ترکیبات خالص شده آنها به وسیله انواع طیف NMR و طیف جرمی شناسایی گردید.

 5 ترکیب دی­ترپن از گیاه C.turkmena شناسایی شد که 2 ترکیب آنها از دسته سمبرانوئیدها و ترکیبات جدید بودند. ترکیب 2 به صورت روغن بی رنگ بدست آمد و فرمول ملکولی آن، با توجه به تعداد هیدروژن و کربن موجود در طیف NMR و بر اساس طیف جرمی ESI در وضعیت منفی (negative ESI-MS) معادل 25/379   -[M-H] و طیف جرمی EI با دقت بالا (HR-EIMS) معادل 2357/344  بیان کننده فرمول مولکولی C22H32O4 مربوط به [M-2H20] بصورت C22H36O5 تعیین شد. ترکیب 3 نیز که به فرم روغن بی رنگ می باشد، به فرمول مولکولی C22H36O5تعیین ساختار شد. ترکیبات 2 و 3 برای ارزیابی سمیت سلولی روی سلول های سرطان پستان MCF-7 و MDA-MB231 تحت آزمایش های بیولوژیکی قرار گرفتند. هر دو ترکیب 2 و 3 مهار رشد سلول را به شیوه ای وابسته به دوز با مقدار IC50 به ترتیب برابر 3/4 ± 2/45 و 9/4 ± 5/30 میکرومولار در برابر رده سلولی MDA-MB231 و 8/3± 8/41 و 5/2± 9/26 میکرومولار در برابر رده سلولی MCF-7 نشان دادند.